TSUE C-902/24 sprawa Herchoski

Czy bank może potrącić kwotę kapitału, pomimo iż twierdzi, że umowa kredytu jest ważna?

TSUE uznał, że samo potrącenie nie jest sprzeczne z dyrektywą EWG 93/13 bowiem w istocie redukuje ilość procesów sądowych, jednak sądy krajowe mają oceniać czy takie potrącenie jest skuteczne w świetle przepisów prawa krajowego.

Jak wskazał TSUE wierzytelność banku nie może stać się wymagalna do momentu prawomocnego ustalenia nieważności umowy. Powyższe w zestawieniu z przepisami prawa polskiego oznacza, że  bank nie może dokonać potrącenia bowiem zgodnie bowiem z przepisem art. 498 KC warunkiem dokonania potrącenia jest wymagalność wierzytelności. W praktyce oznacza to, że bankom nawet w przypadku wystosowania wezwania do zapłaty nie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie.  Ewentualne odsetki mogą się naliczać dopiero po prawomocnym wyroku unieważniającym umowę.

Jak wskazał TSUE: „W ramach ewentualnego zarzutu potrącenia wspomniane zastrzeżenie skutkuje tym, że dopóki przedsiębiorca podnosi, iż umowa zawarta z konsumentem jest ważna, każde wezwanie, które doręcza konsumentowi w celu zwrotu pożyczonego kapitału, nie może wywoływać skutków, w szczególności do celów zapłaty odsetek za opóźnienie, do czasu ostatecznego stwierdzenia nieważności tej umowy.”

Po drugie, fakt uwzględnienia zarzutu potrącenia nie może pociągać za sobą rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, które mogłoby zniechęcić konsumenta do skorzystania z praw przyznanych mu przez tę dyrektywę.

r.pr. Klaudia Chróścik